Press "Enter" to skip to content

Na današnji dan – Zrikipedija

Pratite nas
Redakcija
Pratite nas

Latest posts by Redakcija (see all)

NA DANAŠNjI DAN (9. oktobar) 1854. godine rođen je slavni naučnik, fizičar, pronalazač, profesor univerziteta “Kolumbija” i narodni dobrotvor Mihajlo Idvorski Pupin.

Zbog svojih zasluga za Srbiju i srpski narod u Prvom svetskom ratu i u procesu stvaranja jugoslovenske države, Pupin je 1921. godine proglašen za počasnog građanina Velikog Bečkereka, ali će mu diploma počasnog građanina – rad akademskog slikara Afanasija Šeloumova (na slici) – biti uručena tek sedam godina kasnije (1928). Nedugo zatim, Pupin je 1922. kupio kuću u Velikom Bečkereku, na Sokolskom keju, koju je ustupio na korišćenje svojoj sestri Persidi Olćan i njenoj porodici. Kroz čitav međuratni period, slavni naučnik je održavao rodbinske i prijateljske veze sa ovim gradom. Ovdašnji novinar Milan Jevtić, njegov bliski prijatelj i urednik lista “Banatski glasnik”, popularisao je u svom glasilu Pupinov lik i delo. Između ostalog, preveo je sa engleskog i štampao Pupinovu autobiografiju “Sa pašnjaka do naučenjaka”, ovenčanu prestižnom Pulicerovom nagradom.

Pupin se sa svojim velikobečkerečkim rođacima dopisivao i slao im pomoć u novcu, a sredinom tridesetih godina prošlog veka darovao je zastavu Oblasnom odboru Jadranske straže u Petrovgradu, koja je svečano osveštana u Omišu, ispred Doma za letovanje podmlatka ovog društva. Kuću u Velikom Bečkereku je 1931. godine testamentom ostavio svom istoimenom sestriću Mihajlu Miši Olćanu, iako je ona nastavila da se vodi pod njegovim imenom u zemljišnim knjigama sve do 1949. godine, kada je odlukom Sreskog suda u Zrenjaninu konfiskovana i oduzeta od strane države; razlog tome bilo je Olćanovo držanje za vreme rata (bio je ministar narodne ishrane u kvislinškoj vladi Milana Nedića, a kasnije i politički komesar Srpske dobrovoljačke komande, koja je kasnije preimenovana u Srpski dobrovoljački korpus). U njoj su od onda bile smeštene prostorije Omladinske zadruge.

Pupin je posthumno dobio još nekoliko počasti u Velikom Bečkereku (Petrovgradu, Zrenjaninu). Još za života je jedna od centralnih gradskih ulica nazvana njegovim imenom; 1974. godine po njemu je nazvan ovdašnji Mašinsko-tehnički fakultet, a dobio je i nekoliko spomen-obeležja: bistu u Aleji velikana u Karađorđevom parku, bistu ispred pomenutog fakulteta, kao i dve spomen-ploče: jednu na zgradi Glavne pošte (u Pupinovoj ulici) i na kući koju je 1921. godine kupio sestrinoj porodici (svečano otkrivena juče, 8. oktobra, u organizaciji udruženja “Pupinovo nasleđe”). Povodom 160. godišnjice njegovog rođenja, u Zrenjaninu je septembra 2014. bila upriličena prigodna izložba pod nazivom “Tragom velikana: Mihajlo Pupin u našem gradu”.

Na slici: diploma Grada Velikog Bečkereka o počasnom građanstvu Mihajla Pupina, rad Afanasija Šeloumova (vlasništvo Narodnog muzeja Zrenjanin).

Be First to Comment

Оставите одговор

Ваша адреса е-поште неће бити објављена. Неопходна поља су означена *